CỘI NGUỒN PHẬT GIÁO THERAVĀDA MIỀN TRUNG VÀ DÒNG CHẢY TRUYỀN THỪA QUA CÁC THỜI KỲ

I. Khởi nguyên duyên lành và bối cảnh thành lập Tổ đình

Thành phố Đà Nẵng – nơi dòng sông Hàn thanh bình hòa mình vào biển lớn, từ xưa đến nay vốn là điểm hội tụ giao thoa văn hóa, hiền hòa, mến khách và giàu truyền thống tâm linh. Giữa lòng đô thị biển năng động ấy, tọa lạc tại số 323 đường Phan Châu Trinh (phường Bình Hiên/Phước Ninh, quận Hải Châu), Chùa Tam Bảo (Tổ đình Tam Bảo Theravāda) sừng sững như một không gian thanh tịnh, lưu giữ trọn vẹn mạch nguồn giáo lý Phật giáo Nguyên thủy thuần tịnh.

Ngược dòng thời gian vào đầu thập niên 1950, khi ánh sáng chánh pháp Phật giáo Nam tông (Theravāda) bắt đầu lan tỏa từ phương Nam ra dải đất miền Trung, chư tôn đức tiền bối đã nhận thấy nhu cầu thiết lập một đạo tràng căn bản để hoằng dương Tam tạng kinh điển Pāli. Năm 1953, Cố Đại Trưởng lão Hòa thượng Thích Giới Nghiêm (Thitasīla Mahāthera) đã phát tâm khai sơn kiến thiết ngôi già lam Tam Bảo. Nhờ sự chung tay hộ trì bền bỉ của thiện tín mười phương, ngôi phạm vũ từng bước được hoàn thiện trang nghiêm. Kể từ mốc son năm 1953, Chùa Tam Bảo chính thức trở thành ngôi Tổ đình đầu tiên, là cội nguồn phát tích và trung tâm tu học của hệ phái Phật giáo Nam tông Theravāda tại khu vực miền Trung.

II. Kiến trúc thiền môn, thánh tích thiêng liêng và Vườn Phật Hoa Chăm-pa

Tổ đình Tam Bảo mang nét kiến trúc đặc thù của truyền thống Phật giáo Nguyên thủy Đông Nam Á kết hợp hài hòa với không gian văn hóa bản địa:

1. Kiến trúc Chánh điện, Bảo tháp và pháp bảo Hoàng gia Thái Lan:

Ngôi già lam được xây dựng trang nghiêm với các tầng mái tháp uốn cong đặc trưng của hệ phái Theravāda. Trung tâm Chánh điện tôn trí độc tôn bảo tượng Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật ngự trên tòa sen thanh tịnh.

Tại tầng cao nhất tôn trí ngôi bảo tháp uy nghiêm phụng thờ Xá Lợi Phật – thánh tích tâm linh tôn nghiêm được cung thỉnh từ biền viễn hải ngoại, đem lại niềm an lành và phúc báu cho cõi thiền.

Nơi đây lưu dấu nhiều pháp bảo và kỷ vật lịch sử gắn liền với Hoàng gia Thái Lan cùng chư Tăng quốc tế qua các thời kỳ:

• Năm 1953 & thập niên 1960: Hoàng gia Thái Lan cúng dường 2 tủ Kinh sách Tam Tạng Pāli Thái, bộ Kinh Lá Buông cổ kính khắc chữ thiêng, các bộ bàn cúng lễ Tam Bảo sơn son thếp vàng trang nghiêm, cùng bộ tranh lịch sử cuộc đời Đức Phật Thích Ca vẽ năm 1963.
• Năm 2010: Dấu ấn bang giao với tấm Bia kỷ niệm của Quốc vương Thái Lan H.M. King Bhumibol Adulyadej (Rama IX) dâng y Kathina tại Chùa Tam Bảo vào ngày 14/11/2010.
• Ngoài ra, nội điện và giảng đường còn tôn trí nhiều bộ pháp tọa, cồng chiêng, trống đồng truyền thống do các phái đoàn Phật giáo Lào thành kính phụng cúng qua các chuyến thăm viếng giao lưu.

2. Cội Bồ Đề, cây Sala, hoa Đột-khun và Vườn Phật Hoa Chăm-pa:

Trong khuôn viên rợp bóng mát của chùa, hiện diện hai cây Đại thọ Bồ Đề chiết nhánh từ cội Bồ Đề linh thiêng nơi thánh địa Ấn Độ và Sri Lanka do Trưởng lão Hòa thượng Narada Mahāthera trao tặng từ những năm thập niên 1960, cùng hai cây Sala (Long Thọ) sum sê tỏa hương thanh khiết. Điểm xuyết bên cạnh là sắc vàng rực rỡ của cây hoa Đột-khun (Osaka / Bọ cạp vàng / Muồng hoàng yến) – loài quốc hoa thanh nhã của xứ sở Thái Lan tỏa hương thơm mát mỗi độ hè về.

Đặc biệt, trong khuôn viên tĩnh mịch là Vườn Phật Hoa Chăm-pa cổ kính – một cảnh sắc thiền vị độc đáo. Dưới những cội Chăm-pa cổ thụ nhiều năm tuổi tỏa hương thanh nhã là nơi tôn trí hệ thống tôn tượng Phật và Thánh Tăng được tạc bằng chất liệu đá Non Nước tự nhiên tinh xảo từ làng nghề truyền thống danh tiếng Đà Nẵng:

• Tượng Bồ-tát Tất-đạt-đa Đản sinh (Lâm-tỳ-ni / Lumbinī) một tay chỉ trời, một tay chỉ đất uy nghi trên đóa sen thiêng;
• Tượng Phật Đứng Ban Phước Lành với dáng vẻ từ bi, che chở;
• Tượng Phật Nhập Niết-bàn tĩnh lặng, an nhiên;
• Tượng Thánh Tăng Sīvali – biểu tượng của phước báu và sự hanh thông thuận duyên;
• Tượng Đức Phật Thành Đạo dưới cội bồ-đề thiêng liêng;
• Tượng Đức Phật Trì Bình Khất Thực thanh bần, thoát tục;
• Tượng Bồ-tát Quán Thế Âm Tọa Thiền an định, lắng nghe tiếng lòng nhân thế.

3. Bức tường phù điêu đồng trang nghiêm và dấu ấn lịch sử dân tộc:

Bao bọc không gian vườn thiền là bức tường phù điêu ánh sắc đồng trang trọng, khắc họa sinh động quần thể thánh tích Phật giáo tiêu biểu của hai truyền thống Nam tông và Bắc tông. Nổi bật trên đó là hình ảnh Chùa Một Cột – biểu tượng văn hóa tâm linh nghìn năm của Thăng Long – Hà Nội; cùng bức phù điêu thiêng liêng tái hiện hình ảnh Bác Hồ kính yêu với mật danh Thầu Chín trong chiếc áo nhà sư Nam tông trì bình khất thực tại Udon Thani (Thái Lan) trong những năm tháng hoạt động cách mạng bôn ba tìm đường cứu nước. Tác phẩm mỹ thuật này là sự kết hợp hài hòa, sâu sắc giữa đạo pháp và dân tộc, minh chứng cho tinh thần yêu nước và mối gắn kết văn hóa lâu đời giữa Việt Nam và các nước láng giềng Đông Nam Á.

Vườn Phật Hoa Chăm-pa không chỉ là chốn thiền hành tĩnh tại cho chư Tăng và Phật tử, mà từ lâu đã trở thành không gian sinh hoạt tâm linh thân thuộc của Tổng Lãnh sự quán, cộng đồng kiều dân và các thế hệ sinh viên Lào tại Đà Nẵng. Dưới bóng hoa Chăm-pa hòa cùng sắc hoa Đột-khun, những thời kinh Pāli cầu an, những lễ buộc chỉ cổ tay truyền thống và những buổi họp mặt ấm tình hữu nghị đã diễn ra thân thương, gắn kết hai dân tộc anh em.

III. Dấu ấn truyền thừa qua các thời kỳ Trụ trì

Sự trường tồn của Tổ đình Tam Bảo hơn bảy thập kỷ qua gắn liền với công hạnh tu tập, đạo nghiệp hoằng hóa và sự tiếp nối không ngừng nghỉ của chư vị Trụ trì kế thừa qua các giai đoạn:

1. Giai đoạn 1953 – 1983: Cố Đại Trưởng lão Hòa thượng Thích Giới Nghiêm

(Khai sơn Tổ đình, Nguyên Tăng thống Giáo hội Tăng già Phật giáo Nguyên thủy Việt Nam, Thành viên HĐCM, Phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN)

• Hành trạng và công đức khai sơn: Hòa thượng Giới Nghiêm (thế danh Nguyễn Đình Trấn, 1921 – 1984), bậc cao tăng thạc đức của Phật giáo Việt Nam. Sau hơn mười năm du học tại Campuchia, Thái Lan và thọ trì thiền Tứ Niệm Xứ tại Miến Điện với Thiền sư Mahāsī Sayādaw, ngài hồi hương với chí nguyện mở lối hoằng dương Phật giáo Theravāda nguyên bản.
• Đặt nền móng Phật sự, giáo dục và y tế tại miền Trung: Năm 1953, ngài đặt viên đá đầu tiên khai sơn Chùa Tam Bảo Đà Nẵng. Suốt 30 năm trụ trì, ngài đã kiến tạo nơi đây thành một quần thể tu học hoàn chỉnh:
  • Sáng lập Phật Học viện Sơ cấp Tam Bảo để đào tạo thế hệ Tăng tài rường cột đầu tiên cho hệ phái;
  • Mở Trường Tư thục Bồ Đề Tam Bảo dạy chữ và đạo đức miễn phí cho con em đồng bào nghèo;
  • Thiết lập trung tâm thiền Vipassanā chuẩn mực đầu tiên tại miền Trung với pháp hành quán niệm chuyển động Phồng – Xẹp nơi bụng;
  • Thành lập Phòng thuốc Nam Tuệ Tĩnh Đường Chùa Tam Bảo bắt mạch, bốc thuốc cứu chữa miễn phí cho nhân dân lao động nghèo.
• Phụng sự Giáo hội và giúp đỡ Phật giáo láng giềng: Ngài đảm nhiệm cương vị Tăng thống Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam qua 4 nhiệm kỳ. Đến tháng 9/1979, Hòa thượng tham gia phái đoàn sang Campuchia làm Thầy tế độ truyền giới, giúp tái lập Tăng đoàn Phật giáo nước bạn sau họa diệt chủng Pol Pot, thắt chặt mối quan hệ bền vững giữa hai quốc gia láng giềng. Năm 1981, ngài tham gia Hội đồng Chứng minh và được suy cử làm Phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN khóa I.

2. Giai đoạn 1983 – 2019: Trưởng lão Hòa thượng Thích Pháp Cao

(Bậc cao tăng phạm hạnh, trọn đời kham nhẫn phụng sự và buông xả vô ngã, Thành viên HĐCM GHPGVN, Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN TP. Đà Nẵng)

• Kế thừa và duy trì đạo mạch từ năm 1983: Trước khi Cố Đại Trưởng lão Hòa thượng Giới Nghiêm viên tịch, nhận thấy đạo hạnh khiêm cung và đức nhẫn nại son sắt của đệ tử, Thầy Bổn sư đã tin cậy truyền trao trọng trách kế thừa. Năm 1983, Hòa thượng Thích Pháp Cao (sinh năm 1951, xuất gia từ năm 13 tuổi tại chùa Tam Bảo) chính thức gánh vác cương vị Trụ trì Tổ đình Tam Bảo.
• Chăm lo Phật sự các cơ sở tự viện: Trong suốt chặng đường phụng sự, ngài bền bỉ gìn giữ đạo mạch vượt qua nhiều khó khăn của thời cuộc, trùng tu Tổ đình Tam Bảo ngày thêm trang nghiêm, đồng thời chăm nom các đạo tràng Chùa Nam Quang (Hội An) và Chùa Thái Bình (Điện Bàn). Ngài dành tâm từ nâng đỡ giới nữ tu qua việc trợ duyên lập Ni đoàn Tu nữ, khai sơn Thiền thất Sala và duy trì nếp thiền tập Tứ Niệm Xứ định kỳ.
• Hạnh hiếu song toàn và phong thái buông xả: Thuở trẻ làm Sa-di, ngài cần mẫn lao tác hầu Thầy Tổ, tham gia dạy chữ cho thiếu nhi nghèo tại Trường Tư thục Bồ Đề Chùa Phật Bảo; khi về trụ trì Chùa Nam Quang, ngài đón mẹ già xuất gia tu nữ Thiện An và tự tay chăm sóc chu đáo đến ngày thân mẫu mãn duyên quy tịch. Đến năm 2019, ở tuổi 68, ngài chủ động sắp xếp các thủ tục pháp lý Giáo hội để đề cử bổ nhiệm đệ tử là Thượng tọa Thích Pháp Hiếu kế thừa Trụ trì Tổ đình Tam Bảo, rồi nhẹ nhàng lui về hàng giáo phẩm Chứng minh để an tâm tịnh tu thiền định.

3. Giai đoạn 2019 – Nay: Thượng tọa Thích Pháp Hiếu

(Ủy viên Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương GHPGVN, UVTT kiêm Phó Trưởng ban Thường trực Ban Phật giáo Quốc tế GHPGVN TP. Đà Nẵng, Trụ trì Tổ đình Tam Bảo)

• Kế thừa và trau dồi đạo học: Thượng tọa Thích Pháp Hiếu (thế danh Lương Phước Toàn, sinh năm 1983) được Hòa thượng Bổn sư Thích Pháp Cao nuôi dưỡng tu học từ thuở nhỏ dưới mái chùa Nam Quang. Thượng tọa thọ giới Sa-di tại Huế với Hòa thượng Hộ Nhẫn, sau đó sang Myanmar thọ Đại giới Tỳ-kheo năm 2003 tại Tu viện Mahavisuddha-yon (Yangon) và hoàn thành chương trình Thạc sĩ Phật học Pāli tại Sri Lanka.
• Tiếp nối và phát triển Phật sự: Chính thức tiếp quản Trụ trì từ năm 2019, Thượng tọa đã chỉnh trang cảnh quan chùa thêm tôn nghiêm, duy trì nếp thiền tập truyền thống, đẩy mạnh các hoạt động an sinh xã hội và mở rộng giao lưu Phật giáo quốc tế. Ghi nhận những đóng góp phụng sự bền bỉ, Thượng tọa đã được Tăng đoàn Sri Lanka trao tặng tước vị danh dự "Lokattha Cariya" (Bậc Hạnh nguyện Phụng sự Nhân sinh), cùng nhiều Bằng khen từ UBND TP. Đà Nẵng và các cấp Giáo hội.

IV. Lịch đại lễ thường niên, nếp tu học định kỳ và công tác an sinh xã hội

Là trung tâm tu học Phật giáo Nguyên thủy tiêu biểu, Chùa Tam Bảo duy trì nề nếp sinh hoạt trang nghiêm với hệ thống khóa lễ truyền thống trải dài suốt bốn mùa:

1. Các chương trình đại lễ tôn giáo thường niên:

• Lễ Tất niên – Đón Tết Nguyên Đán (Từ 30/12 đến Rằm tháng Giêng ÂL): Chùa tổ chức đón giao thừa thiêng liêng, trang nghiêm cử hành Lễ cầu nguyện Quốc thái Dân an, và Lễ Cầu siêu tri ân chư vị Thầy Tổ tiền bối cùng Anh linh các Anh hùng Liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc.
• Đại lễ Rằm tháng Giêng (15 – 16 tháng Giêng ÂL): Lễ cầu an đầu xuân, Pháp hội Đặt bát hội truyền thống Nam tông cúng dường Tăng đoàn, thuyết giảng Phật pháp và tụng niệm cầu phúc lành cho muôn nhà.
• Đại lễ Phật Đản – Vesak (15 – 16 tháng 4 ÂL): Thiết lập Lễ đài kính mừng Đức Phật Đản sinh, trang nghiêm tổ chức Đại lễ Đặt bát hội, thuyết pháp, tụng kinh Tam Tạng và cầu siêu cho các hương linh quá vãng.
• Khóa thiền Mùa xuân (Vipassanā): Diễn ra định kỳ từ ngày 01/05 đến 16/05 Dương lịch, tạo duyên lành cho chư Tăng Ni và Phật tử thực hành thiền Tứ Niệm Xứ, thúc liễm thân tâm.
• Khóa tu Mùa hè dành cho Thanh thiếu niên & Gia đình Phật tử (10 ngày): Diễn ra từ ngày 06/06 đến 16/06 Dương lịch. Khóa sinh được học oai nghi đảnh lễ Tam Bảo, tọa thiền tĩnh tâm, học kinh Phật, noi gương hạnh từ bi của Đức Thế Tôn, kết hợp các sinh hoạt đạo đức nhằm bồi dưỡng nhân cách hiền thiện.
• Mùa An cư kiết hạ & Khóa tu 3 tháng:
  • Lễ Nhập hạ (15 tháng 6 ÂL): Lễ Cổ Phật khất thực, cúng dường trai Tăng và chính thức khai khóa An cư kiết hạ theo truyền thống Luật tạng Theravāda.
  • Khóa tu Mùa An cư (Từ 14/06 đến 24/09 ÂL): Suốt 3 tháng kiết hạ, chư Tăng cùng Ban Huynh trưởng, đoàn sinh Gia đình Phật tử và thiện tín đồng tâm thúc liễm thân tâm, chuyên sâu học tu kinh điển và hành thiền.
• Mùa Lễ Vu Lan Báo Hiếu (13 – 16 và 26 tháng 7 ÂL): Điểm nhấn tâm linh là Lễ Húy kỵ tưởng niệm Cố Đại Trưởng lão Hòa thượng Thích Giới Nghiêm và Cố Hòa thượng Thích Hộ Tông; kết hợp Đại lễ Đặt bát hội cúng dường trai Tăng, thuyết pháp Vu Lan, cầu an cha mẹ hiện tiền, và đại lễ Cầu siêu tri ân Thầy Tổ, Cửu Huyền Thất Tổ cùng Anh linh các Anh hùng Liệt sĩ.
• Đại lễ Tết Trung Thu (14 – 15 tháng 8 ÂL): Tổ chức rước đèn Trung thu, trao tặng quà bánh cho thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương, kết hợp lễ trai Tăng cầu an cho các gia đình.
• Lễ Mãn hạ – Ra hạ (Pavarana, ngày 15 tháng 9 ÂL): Chư Tăng cử hành nghi thức Tự tứ, kết thúc 3 tháng an cư thanh tịnh.
• Tuần Đại lễ Dâng y Kathina (Từ 18 đến 24 tháng 9 ÂL): Đại lễ truyền thống thù thắng trong năm của Phật giáo Nam tông. Nghi thức diễn ra trang trọng với lễ Đội y nhiễu Phật quanh Chánh điện, tụng kinh chúc phúc, thuyết pháp cúng dường Tăng đoàn, dâng tứ vật dụng và hồi hướng phúc lành.

2. Thời khóa tu học và giáo dục định kỳ hằng tuần, hằng ngày:

• Chủ nhật hằng tuần – Ngày tu Thiền An Lạc: Dành trọn ngày (từ 8h00 đến 21h00) cho thiện tín và Gia đình Phật tử về chùa tọa thiền, nghe pháp, học giáo lý và sinh hoạt thanh thiếu niên Phật tử.
• Lễ Bố-tát và Sám hối sóc vọng (Ngày 14 và 30 ÂL, ngày 29 tháng thiếu): Chư Tăng thực hiện nghi thức Bố-tát ôn tụng giới bổn; thiện nam tín nữ Phật tử vân tập sám hối, thọ trì Tam quy Ngũ giới và Bát quan trai giới từ 19h00 đến 21h30.
• Thời khóa tụng kinh – hành thiền hằng đêm: Duy trì đều đặn từ 19h00 đến 21h00 mỗi tối, giúp bà con thiện tín gần xa đến nương tựa cửa thiền, giải tỏa âu lo và nuôi dưỡng sự an tịnh nội tâm.
• Lớp học tình thương tiếng Anh và kinh Pāli: Diễn ra vào mỗi buổi chiều tối (từ 17h30 đến 21h00), lớp học do chùa tổ chức hoàn toàn miễn phí cho con em Phật tử và thanh thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, mở mang tri thức văn hóa và ngoại ngữ cho thế hệ trẻ.

3. Công tác từ thiện và an sinh xã hội:

Tổ đình Tam Bảo luôn quán triệt tinh thần "Phụng sự chúng sanh là thiết thực cúng dường Chư Phật":

• Hằng năm, chùa vận động chư thiện tín, các nhà hảo tâm tổ chức các đợt trao tặng lương thực, nhu yếu phẩm từ thiện đến tận tay bà con nghèo khó, người khuyết tật vào các dịp lễ lớn: Tết Nguyên Đán, Đại lễ Phật Đản và Mùa Vu Lan Báo Hiếu.
• Phối hợp cùng chính quyền và các đoàn thể địa phương hỗ trợ xây dựng nhà tình thương cho đồng bào nghèo tại khu vực Quảng Nam – Đà Nẵng.
• Kịp thời cứu trợ đồng bào chịu ảnh hưởng bởi bão lũ, thiên tai tại miền Trung; trao học bổng nâng bước học sinh nghèo hiếu học; chia sẻ khó khăn với người già neo đơn và bệnh nhân hiểm nghèo.
• Tham gia các hoạt động hiến máu nhân đạo, tuyên truyền nếp sống văn minh; tổ chức các khóa lễ cầu siêu tri ân Anh hùng Liệt sĩ và đồng bào tử nạn.

V. Nhịp cầu tâm linh gắn kết và giao lưu hữu nghị

Gìn giữ nguyên vẹn truyền thống Phật giáo Nam tông với hệ kinh tụng Pāli tương đồng với các quốc gia trong khu vực, Tổ đình Tam Bảo đã trở thành một địa chỉ giao lưu tâm linh thân thuộc giữa lòng thành phố Đà Nẵng:

• Chương trình Homestay và mái ấm tâm linh cho Lưu học sinh Lào: Chùa tích cực tham gia chương trình "Ở nhà dân" (Homestay) do chính quyền và Hội Hữu nghị phát động. Chùa bảo trợ nơi ăn chốn ở hợp giới luật cho chư Tăng du học và sinh viên Lào đang theo học tại Đà Nẵng. Tại đây, các bạn trẻ được học tiếng Việt miễn phí, cùng tham gia các khóa lễ cuối tuần, tìm thấy sự ấm áp thân thương như tại quê nhà.
• Tổ chức các Tết truyền thống Đông Nam Á: Hằng năm, chùa phối hợp với Tổng Lãnh sự quán CHDCND Lào tại Đà Nẵng trang nghiêm tổ chức Tết cổ truyền Bunpimay (ngày 14/4) với lễ Tắm Phật, buộc chỉ cổ tay cầu an (Sukhwan), cũng như chia vui Tết Chol Chnam Thmay (Campuchia) và Songkran (Thái Lan).
• Điểm đến chiêm bái của các phái đoàn Phật giáo quốc tế: Tổ đình thường xuyên đón tiếp các phái đoàn ngoại giao, chư Tăng và Phật tử đến từ Lào, Thái Lan, Campuchia, Sri Lanka, Myanmar, Ấn Độ... đến dâng hương, lễ Phật, trồng cây lưu niệm và giao lưu văn hóa, thắt chặt mối quan hệ gắn bó hữu nghị nhân dân.

VI. Không gian văn hóa và trải nghiệm tâm linh giữa lòng đô thị biển

Không chỉ là một cơ sở thờ tự đơn thuần, Tổ đình Tam Bảo ngày nay là một điểm hẹn văn hóa tâm linh thanh tịnh đối với bà con Phật tử và du khách thập phương khi đến với thành phố Đà Nẵng:

• Khoảng lặng an yên giữa phố thị: Bước qua cánh cổng tam quan tại số 323 Phan Châu Trinh, nhịp sống náo nhiệt của phố xá tạm dừng lại. Không gian mở ra dưới bóng mát của tàn Bồ Đề cổ thụ, hương thơm thanh khiết của hoa Chăm-pa, sắc hoa Đột-khun vàng rực rỡ và tiếng chuông chùa trầm ấm, mang lại sự nhẹ nhõm, mát lành cho tâm hồn.
• Không gian chiêm bái di sản mỹ thuật và văn hóa: Khách thập phương đến đây có dịp chiêm ngưỡng các pháp bảo lịch sử của Hoàng gia Thái Lan, cội Bồ Đề từ thánh địa Phật giáo Ấn Độ, cùng các tác phẩm điêu khắc đá Non Nước tinh xảo nơi Vườn Phật Hoa Chăm-pa. Bức tường phù điêu đồng trang nghiêm khắc họa thánh tích Phật giáo, hình ảnh Chùa Một Cột và hình ảnh Bác Hồ (thời kỳ hoạt động cách mạng tại Thái Lan) đem lại sự xúc động sâu sắc về sự gắn kết giữa đạo pháp và vận mệnh dân tộc.
• Cửa thiền rộng mở đón nhận sự an tịnh nội tâm: Chùa Tam Bảo luôn hoan hỷ chào đón mọi người tìm về thực hành thiền tập. Bất kỳ ai muốn tìm lại sự thăng bằng tinh thần đều có thể tham gia các thời khóa tọa thiền Vipassanā hằng đêm hay ngày tu an lạc chủ nhật, lắng nghe tiếng tụng kinh Pāli mộc mạc để nuôi dưỡng tâm từ ái và sự bình an.

VII. Định hướng phát triển: Tiếp nối truyền thống và kiến tạo hạ tầng tu học

Trải qua hơn bảy thập kỷ che chở bao thế hệ Tăng Ni và Phật tử, dãy nhà sinh hoạt cấp 4 hiện hữu của Tổ đình Tam Bảo nay đã xuống cấp theo thời gian. Trước nhu cầu tu học thiền định ngày càng đông đảo của đại chúng thập phương, đặc biệt là các khóa thiền mùa xuân, khóa tu mùa hè và các kỳ an cư kiết hạ có quy mô từ 200 đến 300 hành giả tham dự, việc nâng cấp cơ sở vật chất đã trở thành một Phật sự cần thiết.

Tiếp nối hạnh nguyện của chư vị Tiền bối từ năm 1953, Thượng tọa Trụ trì Thích Pháp Hiếu cùng Tăng chúng đang từng bước triển khai đề án kiến tạo tòa nhà Thiền đường, Phật học đường và Khu nội xá đa năng 4 tầng trên nền dãy nhà cũ, với các định hướng phụng sự trọng tâm:

1. Kiến tạo Thiền đường và Phật học đường trang nghiêm: Phục vụ công phu thiền định Vipassanā và công tác nghiên cứu, học tập kinh điển Tam tạng Pāli;
2. Khu nội xá tu học quy củ: Đảm bảo điều kiện lưu trú an toàn, ấm cúng cho hành giả, tu sinh và chư Tăng an tâm chuyên tu; tiếp nối trọn vẹn hạnh nguyện cứu tế nhân sinh mà Đức Sư Tổ đã đặt nền móng từ ngày khai sơn.

Để Phật sự ý nghĩa này sớm được viên thành, rất cần sự chung tay trợ duyên, bồi đắp công đức của quý thiện nam tín nữ, chư thiện tri thức và các nhà hảo tâm gần xa. Mỗi sự phát tâm cúng dường đều là duyên lành đặt vào nền móng chánh pháp, trợ lực cho công trình sớm hoàn thành, đáp ứng nguyện vọng tu học thiết thực của bao người con Phật.

Lời kết

Trải qua gần một thế kỷ hình thành và phát triển, Tổ đình Tam Bảo Đà Nẵng là chứng nhân lịch sử cho sự hội nhập và hưng thịnh của Phật giáo Nam tông Theravāda trên dải đất miền Trung. Từ công đức khai sơn phá thạch của Cố Đại Trưởng lão Hòa thượng Thích Giới Nghiêm, sự kham nhẫn giữ gìn của Trưởng lão Hòa thượng Thích Pháp Cao, cho đến tinh thần dấn thân phụng sự của Thượng tọa Thích Pháp Hiếu hôm nay, Tổ đình Tam Bảo mãi là chốn về an lạc cho hàng Phật tử và đồng bào gần xa, thắp sáng đạo lý từ bi, hòa hợp và tốt đời đẹp đạo.