(ອະດີດສັງຄະນາຍົກຄະນະສົງເຖรະວາດຫວຽດນາມ, ກະມະການມະຫາເຖຣະສະມາຄົມ, ຮອງປະທານສະພາບໍລິຫານພຸດທະສາດສະໜາຫວຽດນາມ, ແລະ ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງວັດຕຳປາວ ດານັງ)

I. ປຸບພະເຫດແຫ່ງບຸນບາຣະມີໃນໄວເຍົາ, ປນິທານອອກບວດ ແລະ ເສັ້ນທາງສະແຫວງຫາທັມໃນຕ່າງແດນ

ມີມະຫາບຸລຸດບາງທ່ານທີ່ມາປາກົດກາຍໃນໂລກມະນຸດ ປຽບສະເໝືອນຮົ່ມເງົາຂອງຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ທີ່ແຜ່ຂາຍປົກປ້ອງຄຸ້ມຄອງໂລກ ຜ່ານພົ້ນຊີວິດໄປດ້ວຍຄວາມສະຫງົບງຽບ ແຕ່ວິຖີຊີວິດ ແລະ ຄຸນງາມຄວາມດີທີ່ຝາກໄວ້ນັ້ນຍังคงອະມະຕະຕະຫຼອດການ. ພຣະມະຫາເຖລະຜູ້ລ່ວງລັບ ພຣະອາຈານ ທິກ ຢới Nghiêm (ฉายາทางธรรม Thitasīla) ແມ່ນໜຶ່ງໃນພຣະມະຫາເຖລະຜູ້ຊົງຄຸນວຸດທິ ແລະ ເປັນເສົາຫຼັກສຳຄັນຂອງພຸດທະສາດສະໜາໃນປະເທດຫວຽດນາມ.

ເພິ່ນມີຄາຣະວາດນາມວ່າ ຫງວຽນ ດິ້ງ ເຈິ່ນ (Nguyễn Đình Trấn), ເກີດເມື່ອວັນທີ 5 พฤษภาคม ຄ.ສ. 1921 ณ ບ້ານຊ່າເລອທືອງ (Giạ Lê Thượng) อำเภอ huơng Thủy (ເຫືອງຖຸຍ) จังหวัด ເທືອທຽນເວ້ (Thừa Thiên – Huế). ເພິ່ນຖือกຳເນີດໃນຄອບຄົວທີ່ອົບອຸ່ນ ແລະ ເປี่ยมດ້ວຍຄຸນທຳດັ້ງເດີມໃນຊົນບົດທີ່ຍากຈົນ ເຖິງແມ່ນว่าจะเผชิญกับຄວາມຍากລຳບາກຈາກລົມຝົນ ແຕ່ກໍ່ເປັນດິນແດນກຳເນີດຂອງພຣະເຖລະຜູ້ປະຕິບັດດີປະຕິບັດຊອບທັງໃນນິກາຍເຖรະວາດ ແລະ ມະຫາຍານ. ໃນສາຍສະກຸນຂອງເພິ່ນ, ຫຼວງປູ່ພຣະອາຈານ ທິກ ຟືອກດວຽນ (Thích Phước Duyên) ຊຶ່ງເປັນອ້າຍແທ້ໆ ຂອງບິດາ ແລະ ນ້ອງຊາຍຂອງບິດາ ຕ່າງກໍ່ອອກບວດເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນ. ໂຍມບິດາຂອງເພິ່ນຄື ນາຍຫງວຽນ ດິ້ງ ຕ໋າຍ (Nguyễn Đình Tải) ຫຼັງຈາກຜ່ານຊີວິດຄາຣະວາດຮ່ວມກັບໂຍມມານດາຄື ນາງຫວິ່ງ ທິ ທັ່ງ (Huỳnh Thị Thành), ທັງສອງທ່ານກໍ່ໄດ້ຕັດຂາດຈາກທາງໂລກ ແລະ ອອກບວດປະຕິບັດທັມຈົນຕະຫຼອດຊີວິດດ້ວຍฉายาทางธรรมວ່າ ພຣະອາຈານ ທິກ ກວາງດິວ (Thích Quang Diệu).

ດ້ວຍຄວາມທີ່ໄດ້ຮັບການຫຼໍ່ຫຼອມໃນຕະກຸນທີ່ມີສິນທຳອັນບໍລິສຸດ, ເມັດພັນແຫ່ງໂພທິຈິດໃນຕົວເພິ່ນຈຶ່ງເຕີບໂຕຢ່າງວ່ອງໄວ. ໃນວັນ 9 ປີ (ຄ.ສ. 1930), ເພິ່ນໄດ້ປະຈັກແຈ້ງໃນອນິຈຈັງ ຈຶ່ງເດີນທາງໄປບວດເປັນສາມະເນນ ณ ວັດโบຮານຮ້າງແຫ່ງໜຶ່ງໃນບ້ານບ໋າງລັງ (Bãng Lãng) ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຍากລຳບາກ ຈົນกระทั่งເຖິງປີ ຄ.ສ. 1940 ທ่าມກາງພາວະສົງຄາມ ແລະ ຄວາມວຸ້ນວາຍໃນບ້ານເກີດ ເຮັດໃຫ້ການສຶກສາປະຕິບັດທັມພົບອຸປະສັກຫຼາກຫຼາຍ, ເພິ່ນຈຶ່ງເດີນທາງລົງໃຕ້ສູ່ເມືອງດານັງ ແລະ ຂໍພึ่งຮົ່ມເງົາພຣະສາດສະໜາ ณ ວັດໂພດາ (Phổ Đà) ກ่อนจะอุปสมบทເປັນພຣະພິກສຸ (ກຸນບຸດຜູ້ຄົບຖ້ວນດ້ວຍສິນ) ຕາມປະເພນີມະຫາຍານ.

ໃນຂະນະນັ້ນ, ແສງສະຫວ່າງແຫ່ງພຸດທະສາດສະໜາ ເຖรະວາດ (Theravāda) เริ่มແຜ່ຂະຫຍາຍເຂົ້າມາສູ່ຜືນແຜ່ນດິນຫວຽດນາມ. ດ້ວຍບຸນບາຣະມີທີ່ສະສົມມາຫຼາຍພົບຫຼາຍຊາດ ປະກອບກັບສະຕິປັນຍາອັນเฉียบแหลມ, ເພິ່ນໄດ້ຕະໜັກຮູ້ວ່າພຣະໄຕປິດົກ ແລະ ຄຳສອນດັ້ງເດີມແມ່ນແກ່ນແທ້ແຫ່ງທັມມະອັນບໍລິສຸດທີ່ບໍ່ເຄີຍເຈືອປົນດ້ວຍແນວຄິດອື່ນໃດ. ເມື່ອໂອກາດ ແລະ ບຸນສຳພັນມາบรรจบ, ໃນປີ ຄ.ສ. 1944 ດ້ວຍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກັນຍາណມິດ, ເພິ່ນຈຶ່ງອອກເດີນທາງໄປສຶກສາຕໍ່ທີ່ກຸງພົມເພັງ ປະເທດກຳປູເຈຍ. ໃນປີ ຄ.ສ. 1947 ສົມເດັດພຣະມະຫາสังฆราชແຫ່ງກຳປູເຈຍໄດ້ทรงເປັນພຣະອຸປະຊาຈารย์อຸສົມບົດເປັນພຣະພິກສຸ (Bhikkhu) ຕາມປະເພນີເຖรະວາດໃຫ້ແກ່ເພິ່ນ. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ເພິ່ນຍັງມີບຸນວາສະນາໄດ້ສຶກສາຫຼັກທັມອັນເລິກຊຶ້ງໂດຍົງຈາກສົມເດັດພຣະสังฆราชແຫ່ງກຳປູເຈຍ ຄື ພຣະມະຫາເຖລະ ຊວນ-ນາຖ (Chuon-Nath).

ດ້ວຍຄວາມປາດຖະໜາຢ່າງແຮງກ້າທີ່ຈະเข้าถึงການປະຕິບັດ ແລະ ຮູ້ແຈ້ງເຫັນຈິງ, ຈາກປະເທດກຳປູເຈຍເພິ່ນຈຶ່ງເດີນທາງຕໍ່ໄປຍັງປະເທດໄທ ແລະ ປະເທດມຽນມາ ເພື່ອຝາກຕົວເປັນສິດຕະສຶກສາທັມມະ. ທີ່ປະເທດມຽນມາ, ເພິ່ນມີບຸນໄດ້ສຶກສາປະຕິບັດວິປັດສະນາກຳມະຖານສະຕິປັດຖານ 4 ໂດຍົງກັບພຣະມະຫາເຖລະຜູ້ມີຊື່ສຽງລະດັບໂລກ ຄື ພຣະອາຈານ ມະຫາສີ ສະຍາດໍ (Mahāsī Sayādaw). ຫຼັງຈາກໃຊ້ເວລາແຮມປີໃນการเดินทางแสวงหาความจริงໃນຕ່າງແດນ ຜ່ານຄວາມຍากລຳບາກ ແລະ ການທົດລອງຫຼາກຫຼາຍໃນຕ່າງຖິ່ນ, ເພິ່ນໄດ້ເດີນທາງກຳມາຕຸພູມພ້ອມກັບນຳຄຳສອນດັ້ງເດີມອັນສົດໃໝ່ຂອງອງສົມເດັດພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າມາເພື່ອສ່ອງແສງ...

II. ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງວັດຕຳປາວ (ຄ.ສ. 1953 – 1983): ສຳນັກຝຶກອົບຮົມພຣະພິກສຸສາມະເນນ, ສູນວິປັດສະນາກຳມະຖານ Vipassanā ແລະ ສະຖານພະຍາບານການກຸສົນ Tuệ Tĩnh Đường ສົງເຄາະເພື່ອນມະນຸດ

ໃນປີ ຄ.ສ. 1953 ຫຼັງຈາກທຸ້ມເທສຶກສາປະຕິບັດທັມໃນຕ່າງປະເທດນານກว่าທົດສະວັດ, ພຣະອາຈານ ເຈียว ເງียม ໄດ້ເດີນທາງກຳມາຕຸພູມດ້ວຍປນິທານທີ່ຈະເປີດທາງເຜີຍແຜ່ພຸດທະສາດສະໜາ ເຖรະວາດດັ້ງເດີມ. ຈຸດແພັກພັກທາງປະຫວັດສາດແຫ່ງທຳອິດຂອງເພິ່ນບົນແຜ່ນດິນພາກກາງແມ່ນເມືອງຊາຍທະເລດານັງ, ຊຶ່ງເປັນສະຖານທີ່ທີ່ເພິ່ນວາງສິລາລຶກກໍ່ຕັ້ງວັດຕຳປາວ ณ ເລກທີ 323 ถนนფานเจົາจิญ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ. 1953 ເປັນຕົ້ນມາຈົນເຖິງປີ ຄ.ສ. 1983 (ກ่อนจะมอบหมายการสืบทອດໃຫ້ແກ່ສິດ ຄື ພຣະອາຈານ ທິກ ຟັບ ເກົາ) ເປັນເວລາເຖິງ 30 ປີເຕັມ ທີ່ວັດຕຳປາວໄດ້ກลายເປັນວັດສາຂາຫຼັກແຫ່ງທຳອິດຢ່າງເປັນທາງການ, ເປັນຮາກກຳເນີດຂອງພຸດທະສາດສະໜາ ເຖรະວາດໃນພາກກາງ ແລະ ຜູກພັນກັບຊ່ວງເວລາແຫ່ງການເຜີຍແຜ່ທັມອັນຮຸ່ງໂຣດທີ່ສຸດຂອງພຣະມະຫາເຖລະຜູ້ກໍ່ຕັ້ງ:

• ສຳນັກຝຶກອົບຮົມພຣະພິກສຸສາມະເນນ ແລະ ພັດທະນາການສຶກສາ: ณ ວັດຕຳປາວ ເພິ່ນໄດ້ກໍ່ຕັ້ງພຸດທະວິທະຍາໄລມູນຖານຕຳປາວຄວກັບການເປີດໂຮງຮຽນຣາດຊະປົກໂພທິ៍ຕຳປາວ. ໂຮງຮຽນແຫ່ງນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນສະຖານສຶກສາໃຫ້ຄວາມຮູ້ແກ່ບຸດຫຼານຂອງຜູ້ຍາກໄຮ້ໃນບໍລິເວນໂດຍຮอบເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນສະຖານທີ່ຝຶກອົບຮົມລະບຽບວິນັຍ ແລະ ប່ົມເພາະພຣະພິກສຸສາມະເນນຮຸ່ນໃຫມ່ທີ່ເປັນກຳລັງສຳຄັນຂອງນິກາຍ. ພຣະມະຫາເຖລະ ແລະ ພຣະເຖລະຜູ້ຊົງຄຸນວຸດທິຫຼາຍທ່ານໃນເວລາຕໍ່ມາລ້ວນແຕ່ໄດ້ຮັບການອຸສົມບົດ ຮັບການອບຮົມສິນ ແລະ ຫົ່ມຈີວອນບໍລິສຸດຈາກເພິ່ນພາຍໃຕ້ຮົ່ມເງົາຂອງວັດຕຳປາວ ດານັງແຫ່ງນີ້. ຈາກຮາກຖານນີ້, ຄະນະສົງໄດ້กระจายໄປທົ່ວສາຣທິດເພື່ອເຮັດໜ້າທີ່ເຜີຍແຜ່ພຸດທະສາດສະໜາທັງໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ.
• ສູນວິປັດສະນາກຳມະຖານ Vipassanā ພາກກາງ – ແນວທາງການກຳນົດຮູ້ພອງ-ยุบ: ໃນຖານະພຣະເຖລະຜູ້ບຸກເບີກນຳປະເພນີການປະຕິບັດວິປັດສະນາກຳມະຖານສະຕິປັດຖານ 4 ຢ່າງแท้จริงຈາກພຣະອາຈານ ມະຫາສີ ສະຍາດໍ, ພຣະອາຈານ ເຈียว ເງียม ໄດ້ປ່ຽນວັດຕຳປາວໃຫ້ເປັນສູນວິປັດສະນາກຳມະຖານມາດຕະຖານແຫ່ງທຳອິດໃນພາກກາງ. ณ ພຣະອາຣາມອັນສັກສິດແຫ່ງນີ້ ເພິ່ນໄດ້ເປີດຄອດປະຕິບັດທັມຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະ ຄອຍແນະນຳວິທີການກຳນົດຮູ້ການເຄື່ອນໄຫວພອງ ແລະ ยุບ ທີ່ໜ້າທ້ອງຕາມລົມຫາຍໃຈທຳມະຊາດດ້ວຍຕົນเอง. ວິທີການປະຕິບັດທັມອັນຮຽບງ່າຍທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ຈິດໃຈຕະໜັກຮູ້ໃນປັດຈຸບັນຂະນະນີ້ ໄດ້ນຳພາຜູ້ປະຕິບັດທັມນັບພັນຮູບ ແລະ อุาสกอุาสิกາ ໃຫ້ກາວຂ້າມຄວາມທຸກລະທົມ, ຄົ້ນພົບຄວາມສະຫງົບສຸກ ແລະ ຄວາມຫຼຸດພົ້ນທ่าມກາງໂລກທີ່ຜັນຜວນ.
• ສະຖານພະຍາບານການກຸສົນ Tuệ Tĩnh Đường ບັນເທົາທຸກເພື່ອນມະນຸດ – ເມດຕາທັມອັນບໍລິບູນ: ດ້ວຍຄວາມເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກຊຶ້ງເຖິງຄວາມເຈັບປ່ວຍ ແລະ ຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງເພື່ອນມະນຸດ, ເພິ່ນຈຶ່ງໄດ້ກໍ່ຕັ້ງຫ້ອງຈ່າຍຢາແผนโบຮານ "ຕຸເອຕິ້ງເດືອງ" (Tuệ Tĩnh Đường) ຂຶ້ນພາຍໃນບໍລິເວນວັດ ໂດຍອາໄສແພດແຜນโบຮານ ແລະ ສົມຸນໄພລຳຄ່າ. ສະຖານພະຍາບານແຫ່ງນີ້ຈຶ່ງກلاເປັນທີ່ພึ่งພິງຄຸ້ນເຄີຍຂອງพี่น้องຜູ້ໃຊ້ແຮງງານຍากຈົນ, ທີ່ນີ້ຜູ້ປ່ວຍຍາກໄຮ້ຈະໄດ້ຮັບການຕຣວດຊີບຈອນ, ຝັງເຂັມ ແລະ แจກຢາສົມຸນໄພຟຣີໂດຍບໍ່ຄິດຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ, ສ້າງຄວາມປະທັບໃຈໃນຄວາມເມດຕາອັນປ່ຽມລົ້ນແກ່ຊາວເມືອງກວາງນາມ-ດານັງຕະຫຼອດຫຼາຍຍຸກສະໄໝ.
• ການເກັບຮັກສາປູຊະນີຍະສະຖານ ແລະ ໂບຮານວັດຖຸແຫ່ງສຳພັນທະໄມຕີ: ໃນຍຸກທີ່ເພິ່ນດຳລົງຕຳແໜ່ງເຈົ້າອາວາດວັດຕຳປາວ, ເເພິ່ນຍັງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນ ແລະ ຄວາມຜູກພັນອັນເລິກຊຶ້ງຈາກປະເທດທີ່ນັບຖືພຸດທະສາດສະໜາ ໄດ້ແກ່ ການອັນເຊີນພຣະບໍຣົມສາຣີຣິກະທາດ, ການຮັບຕົ້ນພຣະສີມະຫາໂພທິ์ສອງຕົ້ນຈາກພຣະມະຫາເຖລະນາຣາດ (ຈາກປະເທດອິນເດຍ ແລະ ສີລັງກາ) ຕະຫຼອດຈົນພຣະໄຕປິດົກພາສາປາລີ, ຄຳພີໃບລານ ແລະ ໂຕ๊ะບູຊາລົງຮັກປິດທອງທີ່ໄດ້ຮັບຖวายຈາກລາຊະສຳນັກໄທ.

III. ຮ່ອງຮອຍການເຜີຍແຜ່ທັມທົ່ວສາມພາກ ແລະ ການຮັບໃຊ້ຄະນະສົງ

ເມື່ອເມັດພັນແຫ່ງທັມມະທີ່ວັດຕຳປາວພາກກາງໄດ້ເຕີບໂຕ ແລະ ອອກດอกອອກຜົນ, ຕາມຄຳອັນເຊີນຂອງຄະນະສົງ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການໃນການພັດທະນາຂອງນິກາຍ, ພຣະອາຈານ ເຈียว ເງียม ຈຶ່ງໄດ້ຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງການເຜີຍແຜ່ທັມລົງສູ່ພາກໃຕ້ ແລະ ທຸກພູມິພາກທົ່ວປະເທດ:

• ການກໍ່ຕັ້ງຄະນະສົງເຖรະວາດຫວຽດນາມ: ໃນປີ ຄ.ສ. 1957 ณ ไซ่ง่อน ເພິ່ນຮ່ວມກັບພຣະມະຫາເຖລະຜູ້ໃຫຍ່ ເຊັ່ນ ພຣະອາຈານ ໂຮງໂຕ໋ງ (Hộ Tông), ພຣະອາຈານ ບửวเจืน (Bửu Chơn), ພຣະອາຈານ ເຖียนລວດ (Thiện Luật), ພຣະອາຈານ ຈ๊າກກວາງ (Giác Quang)... ຮ່ວມມືກັນຜັກດັນການກໍ່ຕັ້ງຄະນະສົງເຖรະວາດຫວຽດນາມ. ດ້ວຍສິນວັດອັນເຄັ່ງຄັດ ແລະ ຄຸນງາມຄວາມດີອັນເພຽບພ້ອມ, ເເພິ່ນໄດ້ຮັບຄວາມໄວ້ວາງໃຈໃຫ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງສັງຄະນາຍົກຕິດຕໍ່ກັນເຖິງ 4 សమ័យ (ຄ.ສ. 1964 – 1914) ແລະ ໄດ້ຮັບເລືອກຕັ້ງອີກຄັ້ງໃນປີ ຄ.ສ. 1979.
• ການສ້າງວັດ ແລະ ສຳນັກປະຕິບັດທັມ: ທົ່ວທั้งພາກກາງ, ທີ່ຮາບສູງ ແລະ ພາກໃຕ້ ລ້ວນແຕ່ມີຮ່ອງຮອຍການເຜີຍແຜ່ທັມຂອງເພິ່ນດ້ວຍວັດວາອາຣາມກວ່າ 16 ແຫ່ງທີ່ເພິ່ນຮ່ວມກໍ່ຕັ້ງ ຫຼື ຮັບຮອງການກໍ່ສ້າງ ເຊັ່ນ ວັດຖັງງກວາງ (Tăng Quang), ດິញກວາງ (Định Quang) ທີ່ເວ້, ນามກວາງ (Nam Quang) ທີ່ຮອຍອານ, ຕຳປາວ (Tăng Bảo) ທີ່ກວາງນガイ, ຫ្វຶະກວາງ (Huệ Quang) ທີ່ກຸຍເຍິນ, ບửวເຊີນ (Bửu Sơn) ທີ່ດາລັດ... ລວມທັງການກໍ່ຕັ້ງວັດຕຳປາວເມດີເທຊັນເຊັນເຕີ (ພູເຂົາໃຫຍ່ - ຫວຸງເຕົ່າ ຊຶ່ງມີກຸຕິວິປັດສະນາກับທຳມະຊາດເພື່ອຜູ້ປະຕິບັດທັມສະຕິປັດຖານ 4 ໂດຍສະເພາະ) ແລະ ວັດພຸດທະບຳລຸງ (ເທີ້ນບິ໊ນ, ນະຄອນໂฮຈิมິນ ຊຶ່ງເພິ່ນໄດ້ຕັ້ງພຸດທະວິທະຍາໄລລະດັບກາງເພື່ອຝຶກອົບຮົມພຣະພິກສຸສາມະເນນ ແລະ ໃຊ້ຊີວິດໃນຊ່ວງບັ້ນປາຍ).
• ການອຸສົມບົດຟື້ນຟູພຸດທະສາດສະໜາກຳປູເຈຍ (ຄ.ສ. 1979): ໃນເດືອນກັນຍາ ຄ.ສ. 1979 ພາຍຫຼັງໂສກນາຕະກຳຂ້າລ້າງเผ่าພັນຂອງພົນພົດ ທີ່ເຮັດໃຫ້ພຣະສົງໃນປະເທດເພື່ອນບ້ານຖືກບັງຄັບໃຫ້ສຶກ, ເພິ່ນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມຄະນະສົງຫວຽດນາມເດີນທາງໄປປະເທດກຳປູເຈຍ ເພື່ອເຮັດໜ້າທີ່ເປັນພຣະອຸປະຊາຈารย์ອຸສົມບົດ ຟື້ນຟູຄະນະສົງຂອງປະເທດເພື່ອນບ້ານ ແລະ กระຊັບຄວາມສຳພັນອັນແໜ້ນແຟ້ນລະຫວ່າງສອງປະເທດพี่น้อง.
• ການລວມຄະນະສົງຫວຽດນາມເປັນໜຶ່ງດຽວ (ຄ.ສ. 1981): ເພິ່ນເຂົ້າຮ່ວມຄະນະกรรมการรณรงค์ລວມພຸດທະສາດສະໜາເປັນໜຶ່ງດຽວ (ຄ.ສ. 1980), ແລະ ເມື່ອພຸດທະສຳມະຄົມຫວຽດນາມຖือกຳເນີດຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ. 1981 ເພິ່ນໄດ້ຮັບອະລາທະນາເຂົ້າສູ່ຄະນະกรรมการສະມັດຊາຜູ້ເຖລະ, ແລະ ໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງເປັນຮອງປະທານສະພາບໍລິຫານພຸດທະສາດສະໜາຫວຽດນາມໃນວາລະທຳອິດ. ນອກຈາກນີ້, ເພິ່ນຍັງເປັນຜູ້ແທນຄົນສຳຄັນເຂົ້າຮ່ວມການສັງຄາຍະນາພຣະໄຕປິດົກຄັ້ງທີ່ 6 ณ ບຸງย້າງກຸ້ງ (ປະເທດມຽນມາ) ຕະຫຼອດຈົນເວທີປະຊຸມພຸດທະສາດສະໜາລະຫວ່າງປະເທດອື່ນໆ ອີກຫຼາຍຄັ້ງ.

IV. ມໍລະດົກການແປພຣະໄຕປິດົກ, ການອບຮົມພຣະພິກສຸສາມະເນນ ແລະ ວາລະສຸດທ້າຍອັນສະຫງົບ

• ຜົນງານການແປພຣະໄຕປິດົກອັນยิ่งใหญ่: ນອກເໜືອຈາກການປະຕິບັດສະມາທິ ແລະ ງານສາສະນະກິດອັນຍຸ້ງເຍິງ, ເພິ່ນຍັງອຸທິດຕົນແປຄຳພີ, ມອບມໍລະດົກຄຳພີພຣະໄຕປິດົກພາສາປາລີເປັນພາສາຫວຽດນາມອັນລຳຄ່າ ເຊັ່ນ ພຣະໄຕປິດົກ (ເລ່ມ 1, 2, 3, 4, 40, 41), ໜັງສືโบຮານ ມິນິນທະປັນຫາ (ເລ່ມ I, II, III), ຜົນງານວິປັດສະນາສະຕິປັດຖານ 4, ອະທິທັມປິດົກຖາມ-ຕອບ, ບົດສະຫຼຸບອະທິທັມ, ປະຫວັດພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ມົງຄົນສູດ, ບ້ານແຫ່ງຈິດໃຈ, ທັມມະບໍ່ມີເຄື່ອງໝາຍ... ເພື່ອ້ນຳທາງສຶກສາປະຕິບັດທັມໃຫ້ແກ່ຄົນລຸ້ນຫຼັງ.
• ການອບຮົມສັ່ງສອນສิษยานุศิษย์ຈຳນວນຫຼາຍ: ເພິ່ນເປັນພຣະມະຫາເຖລະທີ່ມີສິດອອກບວດຈຳນວນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນນິກາຍເຖรະວາດ. ພຣະເຖລະຜູ້ຊົງຄຸນວຸດທິຫຼາຍທ່ານທີ່ໄດ້ຮັບການອຸສົມບົດ ຫຼື ໄດ້ຮັບການອບຮົມຈາກເພິ່ນ ໄດ້ກลายເປັນເສົາຫຼັກຜູ້ນຳຄະນະສົງທັງໃນປະເທດ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ເຊັ່ນ ພຣະມະຫາເຖລະ ພຣະອາຈານ ທິກ ຟັບ ເກົາ (ຜູ້ສืบทອດວັດຕຳປາວ ດານັງ), ພຣະມະຫາເຖລະ ໂຮ່ນຍັນ (Hộ Nhẫn) (ເວ້), ພຣະມະຫາເຖລະ ຟັບຍັນ (Pháp Nhẫn) (ສະຫະລັດອາເມຣິກາ), ພຣະມະຫາເຖລະ ວຽນມິງ (Viên Minh), ພຣະມະຫາເຖລະຜູ້ລ່ວງລັບ ພຣະອາຈານ ທິກ ຟັບເຕรีย (Pháp Tri), ພຣະມະຫາເຖລະ ຕາມຫີ (Tâm Hỷ), ພຣະມະຫາເຖລະ ໂຮງໂຊນ (Hộ Chơn)...
• ວາລະສຸດທ້າຍອັນສະຫງົບ: ຊີວິດຂອງເພິ່ນໃນໂລກມະນຸດອາດຈະບໍ່ຍາວນານນັກ ແຕ່ເພິ່ນໄດ້ອຸທິດຕົນຈົນໝົດສິ້ນເພື່ອພຣະສາດສະໜາ, ເພື່ອຊາດ ແລະ ເພື່ອສิษยานุศิษย์ທຸກໝູ່ເຫຼົ່າ. ໃນປີ ຄ.ສ. 1987 ຕາມກົດແຫ່ງອນິຈຈັງຂອງສັງຂານ, ເພິ່ນລົ້ມປ່ວຍລົງຢ່າງໜັກ ແມ້ว่าจะได้รับການດູແລຮັກສາຢ່າງໃກ້ຊິດຈາກແພດໂຮງໝໍໂຊກຣây (Chợ Rẫy) ຕະຫຼອດຈົນຄວາມຫ່ວງໃຍຈາກຄະນະສົງ ແລະ ລັດຖະບານ, ແຕ່ວັນເວລາຂອງເພິ່ນກໍ່ສິ້ນສຸດລົງ. ເພິ່ນມໍລະນະພາບດ້ວຍອາການສະຫງົບໃນເວລາ 10:30 ນ. ຂອງວັນທີ 13 ກໍລະກົດ ປີຊວດ (ตรงกับວັນທີ 9 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1984) ณ ວັດພຸດທະບຳລຸງ (ນະຄອນໂຮຈิมິນ), ສິຣິອາຍຸ 63 ປີ ພັນສາ 44. ຄະນະສิษยานุศิษย์ໄດ້ຮ່ວມກັນສ້າງພຣະເຈດີບັນຈຸພຣະອັຖິຂອງເພິ່ນໄວ້ ณ ວັດພຸດທະບຳລຸງ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຄົນໄດ້ກາບໄຫວ້ບູຊາຕາບຊົ່ວນິຣັນດອນ.

V. ບົດສະຫຼຸບ ແລະ ສດຸດີຄຸນງາມຄວາມດີ

ຕະຫຼອດເວລາກວ່າເຄິ່ງສະຕະວັດໃນຮົ່ມຜ້າກາສາວພັດທະອັນຮຽບງ່າຍ, ພຣະມະຫາເຖລະຜູ້ລ່ວງລັບ ພຣະອາຈານ ທິກ ຢới Nghiêm ໄດ້ໃຊ້ຊີວິດຢ່າງສົມບູນແບບຕາມອຸດົມການຄວາມຫຼຸດພົ້ນອັນไร້ຕົວຕົນ:

"ໜຶ່ງຊີວິດອດທົນດ້ວຍພຣະແຫ່ງການເສຍສະຫຼະ, ເປີກທາງສາຍເຖรະວາດຫອມກິ່ນເມດຕາ. ວັດຕຳປາວອະດີດຈາຣຶກຮ່ອງຮອຍໄວ້, ຄຸນງາມຄວາມດີພັນປີຈັກຈາຣຶກບໍ່ຮູ້ລືມ."

ເຖິງແມ່ນວ່າເພິ່ນຈະເດີນທາງສູ່ອະມະຕະນິບພານໄປແລ້ວ ແຕ່ຮົ່ມເງົາຂອງຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ກໍ່ຍັງຄົງແຜ່ຂາຍປົກປ້ອງວັດວາອາຣາມທີ່ເພິ່ນໄດ້ທຸ້ມເທສ້າງ ແລະ ອບຮົມສັ່ງສອນສິດມາຕະຫຼອດຊີວິດໂດຍບໍ່ເໜັດເໜື່ອຍ. ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ณ ວັດຕຳປາວ ດານັງ ຊຶ່ງເປັນສະຖານທີ່ບຸກເບີກແຫ່ງທຳອິດບົນຜືນແຜ່ນດິນພາກກາງ, ແສງສະຫວ່າງແຫ່ງທັມມະ, ສາຍວິປັດສະນາກຳມະຖານພອງ-ยุบ ແລະ ສຽງສວດພາສາປາລີອັນອົບອຸ່ນທີ່ເພິ່ນຈຸດຂຶ້ນໃນອະດີດ ຍັງຄົງຖືກຮັກສາໄວ້ຢ່າງສະຫວ່າງໄສວໂດຍສิษยานຸศิษย์ຮຸ່ນຕໍ່ຮຸ່ນ ເພື່ອເປັນເຄື່ອງນຳທາງສູ່ຝັ່ງແຫ່ງຄວາມຫຼຸດພົ້ນຂອງມະຫາຊົນທຸກຄົນ.